Đăng nhập Đăng ký
Trang chủ > Lớp 8 > Vật Lí > Vật Lí lớp 8 > Bài 6. Lực ma sát

Bài 6. Lực ma sát

1. Khái niệm

Tài liệu & bài tập tự luyện

Giới thiệu bài học

Bài giảng Lực ma sát sẽ giúp các em nắm được những kiến thức quan trọng nhất:

- Sự xuất hiện và định nghĩa của các loại lực ma sát

- Giải thích các hiện tượng trong đời sống

Nội dung bài học

I. Tóm tắt lý thuyết trong bài giảng

1. Sự xuất hiện của lực ma sát

* Các trạng thái chuyển động của vật:

- Chuyển động trượt

- Chuyển động lăn

- Đứng yên

* Lực ma sát: là lực xuất hiện đi kèm với chuyển động, chống lại chuyển động của vật

* Các dạng lực ma sát:

+ Lực ma sát trượt: là lực ma sát sinh ra trong chuyển động trượt của hai bề mặt.

VD: đẩy thùng hàng trên sàn nhà, má phanh ép lên vành bánh xe, .... 

+ Lực ma sát lăn: là lực ma sát sinh ra trong chuyển động lăn của vật

VD: đẩy thùng hàng trên xe đẩy có bánh xe, hòn bi lăn trên sàn nhà,...                                                                                                                   

+ Lực ma sát nghỉ: khi dịch chuyển một vật đứng yên cần tác dụng vào nó 1 lực đủ lớn, lực vừa đủ làm dịch chuyển vật đang đứng yên gọi là lực ma sát nghỉ

VD: dịch chuyển đồ vật, kéo vật bằng lực kế,....                                                                                                                 

2. Lực ma sát trong đời sống và kỹ thuật

Lực ma sát thể hiện cả hai vai trò là lực có thể có hại và lực có thể có ích

Lực ma sát có thể có hại

Ví dụ ma sát có hại trong các trường hợp sau:

+ Đẩy thùng đồ trượt trên mặt sàn

+ Trục quay của quạt điện dùng một thời gian bị kẹt

+ Xích xe đạp không được bảo dưỡng bị kẹt

→ Cần hạn chế tác hại của lực ma sát theo hai phương án sau

Phương án 1:

Giảm ma sát bằng cách sử dụng chất bôi trơn như dầu, mỡ bôi trơn theo định kỳ

VD: tra dầu mỡ vào xích xe đạp, ổ bi định kỳ.   

Phương án 2:

Trong trường hợp có thể thì chuyển đổi các dạng ma sát sang ma sát lăn

VD: thay vì đẩy thùng hàng trên sàn ta có thể dùng xe có bánh xe để đẩy thùng hàng.

II. Ví dụ trong bài giảng

Câu 1:

Một vật đặt trên mặt bàn nằm ngang, dùng tay búng vào vật để truyền cho nó một vận tốc. Giải thích vì sao sau đó vật chuyển động chậm dần? Lời giải:

- Khi búng vào vật tức là tác dụng vào vật 1 lực và lực này làm cho vật chuyển động

- Khi vật chuyển động (VD trượt hoặc lăn,...) thì sẽ xuất hiện lực ma sát, lực ma sát này cản lại chuyển động của vật. Chính vì vậy sau đó vật chuyển động chậm dần và dừng hẳn

Câu 2:

Giải thích một số hiện tượng sau:

  1. Khi đi trên sàn đá hoa ướt thì dễ bị ngã
  2. Bề mặt vợt bóng bàn dán một lớp cao su
  3. Ô tô đi vào chỗ bùn lầy có khi bánh xe quay tít mà xe không lên được.

Lời giải:

Khi đi trên sàn đá hoa ướt thì ma sát nghỉ giữa chân và sàn đá hoa nhỏ, vì vậy khi bước đi rất dễ bị ngã. Ma sát ở đây thể hiện vai trò có lợi

Vợt bóng bàn làm bằng vật liệu gỗ,... vì vậy ma sát giữa bề mặt vợt và bóng rất kém. Chính vì vậy để đảm bảo các yếu tố kỹ thuật khi chơi bóng bàn thì cần dán một lớp cao su lên bề mặt vợt để tăng ma sát giữa bóng và vợt. Ma sát ở đây thể hiện vai trò có lợi.

Khi vào chỗ bùn lầy, ma sát giữa bánh xe với vị trí bùn lầy rất nhỏ, do đó có khi bánh xe quay tít mà xe không lên được. Trong trường hợp này cần làm tăng ma sát giữa bánh xe và mặt đường bằng cách sử dụng cát, sỏi, cành cây,... cho vào vị trí bùn lầy.

Câu 3:

Một đầu tàu khi khởi hành cần một lực kéo 10 000N, nhưng khi đã chuyển động thẳng đều trên đường sắt thì chỉ cần một lực kéo 5 000N

  1. Tìm độ lớn của lực ma sát khi bánh xe lăn đều.
  2. Nếu đầu tàu có khối lượng 10 tấn thì lực ma sát bằng bao nhiêu phần trọng lượng đầu tàu?

Lời giải:

Khi bánh xe lăn đều các lực tác dụng vào đầu tàu là các lực cân bằng. Do đó:

\[{{F}_{ms}}={{F}_{k}}=5000\left( N \right)\]

  1. Trọng lượng của đầu tàu là:

P = 10.10 000 = 100 000 (N)

Suy ra tỷ số:

\[\frac{{{F}_{m\text{s}}}}{P}=\frac{5000}{100000}=0,05\]

\[ \Rightarrow {F_{ms}} = 0,05.P\]

Tài liệu & bài tập tự luyện

  Vui lòng đăng nhập và mua khóa học để xem tài liệu

Phản hồi của học sinh (0)

  Đăng ký tư vấn miễn phí
Cảm ơn bạn đã đăng ký tư vấn

Hocthukhoa.vn

Hocthukhoa.vn là nền tảng giáo dục trực tuyến đi đầu trong việc áp dụng công nghệ cao vào giáo dục, giúp các em học sinh trên toàn Việt Nam được trải nghiệm môi trường giáo dục chất lượng cao linh hoạt, tiện lợi và tiết kiệm.

Liên Hệ

Trụ sở: 14N5 Ngõ 40 đường Xuân La, Tây Hồ , Hà Nội

Cơ sở 2: P11a03 Nhà C Tòa Star Tower 283 Khương Trung, Thanh Xuân, Hà Nội

0973394174

info@hocthukhoa.vn

DMCA.com Protection Status

Mạng Xã Hội

Bản quyền thuộc về Hocthukhoa.vn